دبیسنج یا فلومتر وسیلهای است که برای اندازهگیری میزان جریان سیالات مانند مایعات و گازها در لولهها به کار میرود. اندازهگیری دقیق دبی در فعالیتهای مختلف از جمله تصفیه آب و پساب، نفت و گاز، صنایع شیمیایی، غذایی و غیره اهمیت بالایی دارد، زیرا کنترل جریان سیال به بهینهسازی فرآیند، کاهش هزینهها و افزایش ایمنی کمک میکند. انتخاب دبیسنج مناسب با توجه به نوع سیال، شرایط عملیاتی و دقت مورد نیاز انجام میشود تا عملکرد سیستم به بهترین شکل تضمین شود. در نهایت، دبیسنجها ابزارهای حیاتی برای نظارت و کنترل دقیق جریان در فرآیندهای صنعتی و از جمله فرآیندهای تصفیه آب و پساب هستند. در صورتی که قصد خرید انواع دبی سنج صنعتی و آشنایی با کاربرد روتامتر در تصفیه آب و فاضلاب را دارید در ادامه با ما همراه باشید.
دبی سنجی چیست؟
دبی سنجی به فرآیند اندازهگیری حجم یا جرم سیال عبوری از یک مقطع مشخص در واحد زمان گفته میشود. این پارامتر یکی از کلیدیترین متغیرها در صنایع مختلف از جمله صنعت آب و فاضلاب، پتروشیمی، غذایی، دارویی و بسیاری از فرآیندهای صنعتی دیگر است. دبیسنجها با ارائه دادههای لحظهای و قابل اعتماد، امکان پایش مستمر جریان را فراهم کرده و از بروز خطاهای پرهزینه جلوگیری میکنند. انتخاب صحیح نوع فلومتر بر اساس نوع سیال، شرایط کاری و دقت مورد نیاز، کلید موفقیت در بهرهوری و کاهش هزینههای عملیاتی در صنعت است.
خریدی دبی سنج و روتامتر
در صورتی که قصد خرید دبیسنج یا روتامتر را دارید، میتوانید با شماره تلفن 09133393312 تماس بگیرید و از مشاوره تخصصی کارشناسان شرکت تکنوزیست بهرهمند شوید. کارشناسان این مجموعه آماده پاسخگویی به سوالات شما و ارائه بهترین راهکارها متناسب با نیازتان هستند.
شرکت تکنوزیست، علاوه بر ارائه انواع دبی سنج و روتامتر، در زمینه فروش کلریناتور، دستگاه اولترافیلتراسیون UF، فیلتر ممبران تصفیه آب و لجن خشک کن اسکروپرس نیز فعالیت دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد هر یک از این محصولات و انتخاب بهترین گزینه برای نیازهای خود، میتوانید بر روی محصول مورد نظر کلیک کرده و یا با کارشناسان فروش ما تماس حاصل فرمایید. کارشناسان ما آماده ارائه مشاوره تخصصی و پاسخگویی به سوالات شما در زمینه تصفیه آب و فاضلاب هستند.
انواع فلومتر (دبی سنج)
دبی سنج بر اساس اصل عملکرد و کاربرد به چند دسته کلی تقسیم میشوند که در جدول 1 درج شدهاند. یکی از سادهترین و ارزانترین نوع فلومتر، روتامتر است که در پکیجهای تصفیه آب و پساب تحت فشار (خطوط جریان آب و پساب، ورودی و خروجی ممبرانها و خصوصا سیستمهای شیرین سازی RO، لولههای خروجی فیلترهای شنی تحت فشار و غیره)، کاربرد دارد.
جدول 1- انواع فلومتر، کاربردها و ویژگیها
| ردیف | نوع فلومتر | اصل عملکرد | کاربردها و ویژگیها |
| 1 | روتامتر | تغییر سطح مقطع با شناور | ساده، اقتصادی، مناسب برای دبی پایین و متوسط |
| 2 | فلومتر توربینی | چرخش پروانه با عبور سیال | دقت بالا، مناسب برای مایعات تمیز |
| 3 | فلومتر مغناطیسی | القای الکترومغناطیسی | بدون قطعه متحرک، مناسب برای مایعات رسانا |
| 4 | فلومتر التراسونیک | اندازهگیری زمان عبور صوت | بدون تماس با سیال، مناسب برای لولههای بزرگ |
| 5 | فلومتر جرمی حرارتی | انتقال حرارت در سیال | مناسب برای گازها و دبیهای پایین |
| 6 | فلومتر ونتوری | اختلاف فشار در گلوگاه | مقاوم و کمهزینه، نیاز به افت فشار |
در شکل 1، تصاویری از این فلومترها آورده شده است.
روتامتر چیست؟
روتامتر به عنوان یکی از انواع فلومتر، همان فلومتر ناحیه متغیر است که در آن سیال با عبور از یک لوله مخروطی و بالا بردن شناور، دبی را نشان میدهد. این ابزار به دلیل سادگی، قیمت مناسب و نصب آسان، در بسیاری از صنایع به ویژه تصفیه آب و فاضلاب کاربرد دارد. در روتامتر، یک لوله مخروطی (معمولاً از جنس پلاستیک یا فلز) وجود دارد که قطر آن از پایین به بالا افزایش مییابد. داخل این لوله یک شناور قرار دارد. وقتی سیال از پایین وارد لوله میشود، شناور را به سمت بالا حرکت میدهد. هرچه دبی سیال بیشتر باشد، شناور بالاتر میرود و در نتیجه ناحیه حلقوی بین شناور و دیواره لوله بزرگتر میشود. این ناحیه متغیر، همان مسیر عبور سیال است که با تغییر موقعیت شناور، متناسب با دبی سیال تغییر میکند. در واقع، “ناحیه متغیر” به این معناست که سطح مقطع عبور سیال در روتامتر ثابت نیست، بلکه با تغییر دبی و جابهجایی شناور، این سطح مقطع (ناحیه) نیز تغییر میکند و مقدار دبی عبوری را نشان میدهد. در جدول 2، مزایا و معایب روتامتر به عنوان یکی از روشهای ساده و ارزان دبی سنجی در تصفیه آب و پساب درج شده است.
جدول2- مزایا و معایب روتامتر
| مزایا | معایب |
| قیمت پایین و اقتصادی | دقت کمتر اما مناسب نسبت به فلومترهای پیشرفته |
| نصب و راهاندازی آسان | محدودیت در دبیهای خیلی بالا یا خیلی پایین |
| عدم نیاز به برق یا تجهیزات جانبی | حساسیت به وضعیت نصب (باید عمودی باشد) |
| خوانش مستقیم و سریع | مناسب نبودن برای سیالات کدر یا دارای ذرات |
| مقاومت بالا (در نوع پلاستیکی و فلزی) | نیاز به کالیبراسیون دورهای |
| مناسب برای آب، فاضلاب و مواد شیمیایی | خطای پارالاکس در خواندن مقدار دبی |
لزوم استفاده از روتامتر در تصفیه آب و پساب
در فرآیندهای تصفیه آب و پساب صنعتی، کنترل دقیق دبی جریان سیال نقش حیاتی در عملکرد بهینه و طول عمر تجهیزات و نیز موارد مصرفی ایفا میکند. علاوه بر این آگاهی از وضعیت تصفیه آب و پساب در تصفیه خانه، وابسته به دبی سنجی نیز هست. بهویژه در سیستمهای حساس مانند فیلترهای غشایی اسمز معکوس (RO) و فیلترهای شنی، اندازهگیری دقیق دبی ورودی و خروجی از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از روتامتر به عنوان یک فلومتر ناحیه متغیر، امکان پایش لحظهای و دقیق دبی را فراهم میکند و به اپراتورها این امکان را میدهد تا جریان را در محدوده مجاز نگه دارند. در فیلترهای RO، دبی زیاد یا کم میتواند باعث کاهش کیفیت آب تصفیهشده، افزایش فشار و آسیب به غشاها شود. همچنین در فیلترهای شنی، کنترل دبی مناسب از گرفتگی زودرس و کاهش بازدهی جلوگیری میکند.
روتامترها به دلیل ساختار ساده، قیمت مناسب و نصب آسان، گزینهای ایدهآل برای این کاربردها هستند. با استفاده از روتامتر، امکان تشخیص سریع تغییرات دبی و انجام تنظیمات لازم برای حفظ پایداری فرآیند تصفیه فراهم میشود که در نهایت منجر به کاهش هزینههای نگهداری و افزایش عمر مفید تجهیزات میگردد. بنابراین، نصب و استفاده از روتامتر در خطوط ورودی و خروجی فیلترهای غشایی و شنی، یک نیاز اساسی برای تضمین کیفیت و پایداری سیستمهای تصفیه آب و پساب صنعتی محسوب میشود.
انواع روتامتر برند در بازار جهان و ایران و ویژگیهای شاخص انها
در بازار جهان و ایران، برندهای مختلفی از روتامترهای پرکاربرد وجود دارند که در جدول 3، نام انها به همراه ویژگیها و کاربردهای شاخص انها درج شده است. این اطلاعات به شما در انتخاب برند مناسب کمک میکند. در عین حال کارشناسان ما هم در انتخاب برند مناسب در خدمت شما هستند.
جدول3- ویژگیها و کاربردهای شاخص فلوترهای برند بازار
| برند | کشور سازنده | ویژگیهای شاخص | کاربردهای شاخص |
| یوکوگاوا (Yokogawa) | ژاپن | دقت بالا، طول عمر زیاد، مقاومت در برابر شرایط سخت محیطی | صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاهها |
| کرونه (KROHNE) | آلمان | طراحی مدرن، دقت و پایداری بالا، قابلیت اتصال به سیستمهای هوشمند | صنایع غذایی و دارویی، شیمیایی، تصفیهخانه فاضلاب |
| مدکو (Madeco) | ایران | کیفیت ساخت بالا، دقت مناسب، قیمت مقرونبهصرفه | صنایع شیمیایی، تصفیهخانه آب، تهویه مطبوع |
| تی جی وان (TG1/LZS) | چین | قیمت مناسب، نصب و نگهداری آسان، مقاومت در برابر خوردگی | سیستمهای آبرسانی، کاغذ و سلولز، خنککنندهها |
| دوایر (Dwyer) | آمریکا | تنوع مدل، دقت مناسب، قابلیت استفاده در شرایط مختلف | آزمایشگاهها، خودروسازی، تهویه |
| فیشر (Fischer) | چین/آلمان | تنوع مدل و ظرفیت، قیمت مناسب، کیفیت قابل قبول | تصفیهخانهها، صنایع عمومی |
| باس (BASS) | ترکیه | کیفیت مناسب، قیمت رقابتی، مدلهای تخصصی برای گاز و هوا | صنایع عمومی، گاز و هوا |
| کوبولد (KOBOLD) | آلمان | دقت و کیفیت بالا، قابلیتهای پیشرفته | صنایع شیمیایی، دارویی، آب و فاضلاب |
برندهای چینی مانند TG1/LZS و FISCHER به دلیل قیمت مناسب و تنوع بالا ، بیشترین سهم بازار را دارند، در حالی که برندهای اروپایی و ژاپنی برای پروژههای حساس و صنایع بزرگ ترجیح داده میشوند.
در جدول 4، ظرفیت، فشار و دمای کاری و سایر اطلاعات مورد نیاز برندهای مختلف جهت انتخاب بهتر روتامتر مناسب درج شده است.
جدول4- ظرفیت و سایر مشخصات فلوترهای مختلف بازار
برند | ظرفیت (دبی) | نوع اتصال | حداکثر فشار کاری | دمای کارکرد (°C) | جنس بدنه | جنس شناور | سایر ویژگیها/توضیحات |
| LZS (چین) | 16–160 L/hr تا 12–60 m³/hr | چسبی | 6 بار | 0 تا 60 | PC/AS | ABS | اقتصادی، پرمصرف در تصفیه آب و پساب |
| Bass (ترکیه) | 0.6–6 L/hr تا 2000 L/min | رزوهای/فلنجی | 3 تا 10 بار | 60 تا 120 | SS304/SS316 | SS316 | دقت 2.5–3% FS، مناسب آب و گاز |
| Madeco (ایران) | 10–1000 L/hr تا 10 m³/hr | چسبی/رزوهای | 6 بار | 0 تا 60 | پلیکربنات/ABS | ABS | قیمت مناسب، خدمات پس از فروش داخلی |
| Krohne (آلمان) | 0.5–5000 L/hr | فلنجی/رزوهای | 10 تا 40 بار | تا 200 | استیل/شیشه | استیل/تیتانیوم | دقت و کیفیت بالا، مناسب صنایع حساس |
| Yokogawa (ژاپن) | 1–1000 L/hr تا 50 m³/hr | فلنجی/رزوهای | 10 تا 40 بار | تا 200 | استیل/شیشه | استیل/تیتانیوم | طول عمر زیاد، مقاوم در شرایط سخت |
| Fischer (چین) | 25–250 L/hr تا 10 m³/hr | چسبی/رزوهای | 6 بار | 0 تا 60 | PC/AS | ABS | مشابه LZS، تنوع و ظرفیت بالا |
| Dwyer (آمریکا) | 0.5–500 L/hr تا 5 m³/hr | رزوهای/تابلویی | 6 تا 10 بار | 0 تا 100 | پلیکربنات/شیشه | استیل/ABS | مناسب آزمایشگاه و صنعت |
| BASS (ترکیه) | 0.05–0.5 Nl/min تا 4300 L/hr | رزوهای/فلنجی | 3 تا 10 بار | 60 تا 120 | SS304/SS316 | SS316 | مدلهای مینیاتوری و صنعتی |
| Mecon (آلمان) | 0.5–10000 L/hr | رزوهای/فلنجی | تا 40 بار | تا 200 | استیل/شیشه | استیل | دقت بالا، مناسب صنایع شیمیایی و نفت |
توضیح علائم و اختصارات به کار رفته در جدول:
- ABS مخفف Acrylonitrile Butadiene Styrene، یک نوع پلیمر ترموپلاستیک مقاوم، که در ساخت بدنه روتامترهای پلاستیکی و قطعات صنعتی کاربرد دارد.
- PC/AS مخفف Polycarbonate/Acrylonitrile Styrene، ترکیبی از پلیکربنات و استایرن اکریلونیتریل که برای بدنه روتامترهای مقاوم و شفاف استفاده میشود.
- SS304 / SS316 انواع فولاد ضد زنگ Stainless Steel 304 و 316ی با مقاومت بالا در برابر خوردگی و فشار، معمولاً برای بدنه و شناور روتامترهای فلزی به کار میروند.
نتیجه گیری
قیمت روتامتر به طور معمول بسیار کمتر از انواع دیگر فلومتر بوده و انتخابی اقتصادی برای بسیاری از کاربردهای صنعتی و تصفیه آب و فاضلاب محسوب میشود. بنابراین میتوان گفت که رایجترین و ارزانترین فلومترهای مناسب در تصفیهخانههای صنایع مختلف، روتامترها هستند. روتامترها به دلیل ساختار ساده، قیمت مقرونبهصرفه، نصب آسان و قابلیت اندازهگیری دقیق دبی مایعات و گازها در محدودههای مختلف، در بسیاری از فرآیندهای تصفیه آب و پساب صنعتی کاربرد فراوانی دارند. این فلومترها بدون نیاز به برق و تجهیزات جانبی کار میکنند و برای کنترل جریان در فیلترهای غشایی (RO)، فیلترهای شنی و سایر بخشهای تصفیهخانه بسیار مناسباند. شرط استفاده از این فلومترها، جریان سیال در یک لوله تحت فشار است. به عنوان یک جمع بندی، میتوان گفت که:
- دبیسنجی بخش مهمی از کنترل فرآیندهای صنعتی و خصوصا در تصفیه آب و پساب صنایع است.
- روتامتر با ساختار ساده و قیمت پایین، انتخابی مناسب برای اندازهگیری دبی آب و فاضلاب در صنایع مختلف است.
- نسبت به فلومترهای دیگر، روتامتر ارزانتر است اما دقت و امکانات کمتری دارد و البته در موارد زیادی، دقت آن کافی است.
- انتخاب نوع فلومتر باید بر اساس دقت مورد نیاز، نوع سیال، شرایط نصب و بودجه انجام شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد روتامتر و انتخاب مدل مناسب برای نیازهای خود، با کارشناسان ما به شماره 09133393312 تماس بگیرید.
سوالات متداول
فلومتر چیست و چه کاربردی دارد؟
پاسخ: فلومتر یا دبیسنج ابزاری برای اندازهگیری میزان جریان سیال (مایع یا گاز) در یک خط لوله است و در کنترل فرآیندهای صنعتی، تصفیه آب و فاضلاب، صنایع غذایی و … کاربرد دارد.
روتامتر چیست؟
پاسخ: روتامتر نوعی فلومتر ناحیه متغیر است که با حرکت یک شناور در لوله مخروطی، دبی لحظهای سیال را نمایش میدهد.
روتامتر برای چه سیالاتی مناسب است؟
پاسخ: برای آب، فاضلاب، گازها و بسیاری از مواد شیمیایی که شفاف و فاقد ذرات معلق زیاد باشند.
آیا روتامتر نیاز به برق دارد؟
پاسخ: خیر، روتامتر کاملاً مکانیکی است و به برق یا تجهیزات جانبی نیاز ندارد.
دقت روتامتر چقدر است؟
پاسخ: دقت روتامتر معمولاً کمتر از فلومترهای الکترونیکی است، اما برای بسیاری از کاربردهای صنعتی کافی است.
روتامتر بهتر است یا فلومتر مغناطیسی؟
پاسخ: روتامتر ارزانتر و سادهتر است، اما فلومتر مغناطیسی دقت و امکانات بیشتری دارد و برای مایعات رسانا مناسبتر است.
آیا روتامتر برای سیالات کدر مناسب است؟
پاسخ: خیر، برای سیالات کدر یا دارای ذرات معلق زیاد مناسب نیست.
آیا روتامتر فقط به صورت عمودی نصب میشود؟
پاسخ: نوع رایج روتامتر باید عمودی نصب شود، اما مدلهایی برای نصب افقی نیز وجود دارند.
آیا روتامتر نیاز به کالیبراسیون دارد؟
پاسخ: بله، برای حفظ دقت، کالیبراسیون دورهای توصیه میشود.
قیمت روتامتر چقدر است؟
پاسخ: روتامتر معمولاً ارزانترین نوع فلومتر است و قیمت آن بسیار کمتر از فلومترهای مغناطیسی یا التراسونیک است.
فلومتر التراسونیک چیست؟
پاسخ: فلومتری است که با استفاده از امواج صوتی، دبی سیال را بدون تماس مستقیم اندازهگیری میکند.
فلومتر مغناطیسی چگونه کار میکند؟
پاسخ: با استفاده از القای الکترومغناطیسی، دبی مایعات رسانا را اندازهگیری میکند.
فلومتر ونتوری چیست؟
پاسخ: نوعی دبیسنج است که با ایجاد اختلاف فشار در یک گلوگاه (ونتوری)، دبی سیال را اندازهگیری میکند.
کاربرد روتامتر در تصفیه آب و فاضلاب چیست؟
پاسخ: کنترل تزریق مواد شیمیایی، پایش جریان آب و فاضلاب، تنظیم دبی برگشت لجن و هوا، ریکاوری RO و غیره.
چه عواملی در انتخاب فلومتر موثر است؟
پاسخ: نوع سیال، دبی مورد نیاز، دقت، شرایط نصب، بودجه و نوع صنعت.
آیا روتامتر برای گازها هم قابل استفاده است؟
پاسخ: بله، روتامترهای مخصوص گازها نیز وجود دارند.
آیا روتامتر قابل استفاده برای اسید و باز است؟
پاسخ: بله، انواع پلاستیکی و فلزی روتامتر برای مواد شیمیایی خورنده مناسباند.
آیا روتامتر دیجیتال هم وجود دارد؟
پاسخ: بله، برخی مدلها دارای خروجی دیجیتال یا سنسور برای انتقال داده هستند.
طول عمر روتامتر چقدر است؟
پاسخ: در صورت نگهداری مناسب، طول عمر بالایی دارد و هزینه تعمیر و نگهداری آن پایین است.
آیا روتامتر نیاز به نگهداری خاصی دارد؟
پاسخ: به جز تمیزکاری و کالیبراسیون دورهای، نیاز به نگهداری خاصی ندارد.
